Sejak Sistem Keselamatan Kesedaran Automatik (AWAS) dikuatkuasakan di seluruh negara mulai 15 April lalu, terdapat banyak desas-desus yang menyatakan pemberian mata demerit oleh Ketua Pengarah Jabatan Pengangkutan Jalan (JPJ) merupakan suatu Double Jeopardy. Di mana ada yang mempertikaikan, jika seseorang pemandu sudah mendapat mata demerit, mengapa perlu lesen memandunya digantung atau dibatalkan oleh JPJ. Ia dikatakan umpama ‘memberi dua hukuman untuk satu kesalahan yang sama’.

Sehubungan itu, semalam JPJ telah mengeluarkan kenyataan akhbar dengan menjelaskan bahawa Ketua Pengarah JPJ mempunyai kuasa untuk menggantung atau membatalkan lesen berdasarkan seksyen 35 dan seksyen 35A Akta Pengangkutan Jalan 1987 (Akta 333).

Di bawah kedua-dua peruntukan ini, berdasarkan beberapa syarat yang ditetapkan, Ketua Pengarah boleh menggunakan budi bicaranya dalam menentukan seseorang pemandu itu masih layak atau tidak untuk memegang lesen memandu.

Di mana menerusi kedua-dua peruntukan itu juga, telah ditetapkan untuk Ketua Pengarah menentukan seseorang pemandu itu masih layak atau tidak untuk memegang lesen memandu iaitu melalui pemberian mata demerit.

Menurut kenyataan akhbar itu lagi, sistem mata demerit ini tiada kaitan dengan penetapan hukuman (sama ada kompaun atau sabitan oleh mahkamah) bagi mana-mana orang yang melakukan kesalahan di bawah Akta 333 kerana kuasa Ketua Pengarah untuk menggantung atau membatalkan lesen hanya digunakan berdasarkan mata demerit yang terkumpul dan bukannya terus ditetapkan berdasarkan suatu kesalahan yang dilakukan.

Bagi mengulas perkara ini, Menteri Pengangkutan, Datuk Seri Liow Tiong Lai pula berkata, pengguna jalan raya tidak akan didakwa dua kali di mahkamah atas kesalahan yang sama yang didaftarkan di bawah sistem AWAS ini.

Katanya lagi, beliau telah mengarahkan JPJ untuk memberikan penerangan yang lebih jelas mengenai perkara ini agar dapat mengelakkan kekeliruan di kalangan masyarakat, laporan The Star

“Sistem ini telah diumumkan sejak tahun lalu dan telah menjalani proses percubaan dalam tempoh yang lama. Justeru, kami mahu orang ramai memahami bahawa setakat ini ia melibatkan dua kesalahan utama iaitu melanggar lampu isyarat merah dan memandu melebihi had laju. Dan ia akan diperluaskan lagi dengan 19 kesalahan lain pada masa akan datang.

“Orang ramai juga dinasihatkan agar tidak keliru dengan penguatkuasaan yang dijalankan oleh polis dan JPJ kerana ia adalah berbeza dengan sistem AWAS,” ujarnya lagi.

Sebelum ini, ada peguam dari barisan pembangkang mendakwa AWAS adalah melanggar prinsip keadilan yang sah kerana ‘pendakwaan dua kali’ seperti yang dinyatakan dalam Perkara 7(2) daripada Perlembagaan Persekutuan.

Walau bagaimana pun, Liow menafikan “double jeopardy” berlaku dalam hukuman pesalah trafik.

“Semuanya telah dijelaskan oleh JPJ (berdasarkan kenyataan akhbar yang dikeluarkan). Tiada istilah double jeopardy, kerana Akta telah menyatakan kita boleh mengeluarkan saman dan mata demerit.

Double jeopardy adalah apabila anda didakwa dua kali di mahkamah bagi satu kesalahan yang sama. Untuk sistem yang dilaksanakan ini, pesalah hanya didakwa sekali sahaja di mahkamah bagi satu kesalahan yang sama,” jelasnya lagi.

Dalam masa yang sama, beliau turut berkata, buat masa ini, pesalah trafik yang menerima mata demerit akan dimaklumkan menerusi surat.

“Namun selepas sistem secara dalam talian dinaiktaraf, semua mata demerit ini boleh disemak menerusi dalam talian,” ujarnya.